Wanneer interne inrichting publieke uitkomsten bepaalt
Een bestuurlijke verkenning van de gekozen Vidar-architectuur, waarin publieke taak, concerninrichting, verbonden vennootschappen en democratische toetsbaarheid samenkomen.
De kernvraag is niet of Vidar als publieke uitvoeringsvorm per definitie onjuist is, maar of de gekozen uitvoeringsarchitectuur voldoende zichtbaar is gemotiveerd, rolzuiver is ingericht en democratisch en medezeggenschapsmatig toetsbaar blijft.
Als interne keuzes bepalen wat inwoners merken, moet je kunnen zien wie dat besloten heeft en waarom.
Aanleiding
Vidar is in Sittard-Geleen geen los uitvoeringsonderdeel meer. Uit de openbare stukken blijkt een gelaagde architectuur van centrumregeling, GR Vidar Wsw en meerdere verbonden BV’s, met publieke middelen, risicodeling, aandeelhouderschap en bestuurlijke sturing.
Daarmee gaat het dossier niet alleen over werk en inkomen, maar ook over de vraag hoe een gemeente publieke taken organiseert, hoe zij die keuze motiveert en waar de grens ligt tussen interne organisatie en publieke besluitvorming.
Waar het bestuurlijk schuurt
Publieke taak en concerninrichting vallen niet samen, maar raken elkaar wel diep. De publieke taak is wat voor inwoners moet worden uitgevoerd op grond van wet en bestuur. De concerninrichting is hoe de gemeente dat organisatorisch, financieel en bestuurlijk heeft vormgegeven.
De gekozen concerninrichting kan in hoge mate bepalen hoe publieke taken worden uitgevoerd, gefinancierd, gecontroleerd en afgeschermd. Juist daarom ontstaat een verzwaarde plicht tot motivering, tegenkracht en transparantie.
Richting voor toetsing
De vragen die hier voorliggen zijn onder meer: waarom is juist voor deze uitvoeringsarchitectuur gekozen, welke alternatieven zijn onderzocht, welk publiek voordeel moest deze vorm opleveren en hoe zijn raad, control en medezeggenschap in deze architectuur gepositioneerd?
De combinatie van publieke taak, publieke middelen, verbonden vennootschappen en beperkte zichtbaarheid van de alternatiefafweging rechtvaardigt een zwaardere motiverings- en transparantieplicht.
Verwante ingangen
Deze publicatie staat niet op zichzelf. De stukken op deze site vormen samen een reeks over publieke taak, interne inrichting, eigenaarschap, participatie, toegankelijkheid en bestuurlijke verantwoording.